Tập san 17 - Phần 2 - Giới thiệu sách
VŨ KIM CHÍNH, NHÂN THẦN HỘI NHẬP – QUAN ĐIỂM THẦN HỌC CỦA KARL RAHNER.
Vũ Kim Chính, nhân thần hội nhập – quan điểm thần học của Karl Rahner. hà nội: nxb hồng đức, 2019. Nguyễn Phước Bảo Ân chuyển dịch từ人與神會晤：拉內的神學人觀. Đài Bắc: Quang Khải Xã, 2000.
Đây là một tập sách nghiên cứu về Karl Rahner của Vũ Kim Chính, một triết gia và thần học gia người Việt, giáo sư triết học và thần học tại Đại học Phụ Nhân, một đại học Công giáo nổi tiếng tại Trung Quốc (Đài Loan).
Về tác giả Vũ Kim Chính (1948-2023). Giáo sư Vũ Kim Chính là một học giả, một nhà giáo dục được kính trọng tại Đh Phụ Nhân, một trong những đại học Công giáo hàng đầu trên thế giới. Ông có lẽ thuộc số cực ít người có hai bằng Tiến sỹ tại Âu châu (Triết học, Đh Innsbruck, Áo) và Á châu (Thần học, Đh Phụ Nhân, Đài Loan) và thông thạo nhiều ngoại ngữ. Về Gs Vũ Kim Chính, độc giả có thể tham chiếu bài điếu văn của Trần Văn Đoàn: “Một nhà triết học thầm lặng đã ra đi” trong Tạp chí Triết – Triết học và Tư tưởng số 11 (3.2024): https://tapchitriet.com/?p=1527).
Về Tập sách Nhân Thần Hội Nhập – Quan Điểm Thần Học của Karl Rahner.Tập sách chủ yếu giới thiệu thân thế, sự nghiệp và nhất là những tư tưởng chính của Karl Rahner, một nhà thần học và triết học được nhìn nhận như là đại triết gia và thần học gia có tầm vóc của một Thomas Aquinas (1225-1274) ở thế kỷ 20. Rahner không chỉ ảnh hưởng tới nền thần học Công giáo, tới sự thay đổi của Giáo hội Công giáo mà còn là người mở ra con đường đối thoại với những tôn giáo thế giới, với các thể chế chính trị, và với giới khoa học. Trong lãnh vực triết học, Rahner ảnh hưởng sâu đậm trên nền triết học truyền thống Ki tô giáo. Ông khai mở ra con đường dung hợp các nền triết học thời Tân đại (của Kant, Marx) và Đương đại (Husserl, Heidegger) với Kinh viện (Scholasticism) tạo ra nền triết học siêu nghiệm (transcendentalism), thường hay được nhận dạng như là một chủ thuyết Tân Kinh viện (Neo-Scholasticism) hay một chủ thuyết “Tân Tô Ma” (Neo-Thomism). Nếu Kant chủ trương triết học là nhân học (Kritik der reinen Vernunft, 1771), nếu Heidegger chủ trương triết học là quá trình sự sống tự thân (Sein/hữu thể/hữu sinh) đang tự xuất hiện qua những thể hình (Dasein/hiện thể) và phải như thế (So-sein) trong thế giới sống, và qua sinh hoạt với thế giới xung quanh (Mitsein, In-der-Welt-sein) thì Rahner hiểu thần học/triết học như con đường con người tham dự vào quá trình sáng tạo của Thiên Chúa. Sự tham dự được thấy trong việc con người tự “mặc khải” (tự tỏ mình ra, tự xuất hiện) và được nhận biết trong chính sinh hoạt tương thông, gặp thế giới thần linh, thế giới con người và thế giới tự nhiên. Đó là một nền thần học hội thông hòa nhập vào ba thế giới thần linh, nhân linh và vật linh.
Tập sách, ngoài phần nói về thân thế và sự nghiệp của Rahner (chương 1), những phần chính bao gồm: (ch. 2) Phương pháp nhân học siêu nghiệm của Rahner; (ch. 3) Tương quan giữa Heidegger và Rahner; (ch.4) Con người và huyền nhiệm hội ngộ; (ch.5) Luân lý thực tồn của Rahner; (ch.6.) Quan niệm về tôn giáo của Rahner; và (ch.7) Đối thoại liên tôn theo Rahner.
Là học trò của Heidegger, văn phong của Rahner gần với văn phong của Heidegger, nên không dễ hiểu tí nào. Do đó, thuật ngữ nhà thần học Rahner sử dụng cần phải được giải mã. Điều đáng nói là tác giả Vũ Kim Chính tuy từng là học trò của Rahner (Innsbruck, 1973-1975), nhưng ông không bị văn phong của nguời thầy Rahner của mình đưa vào mê cung ngôn ngữ. Như thấy trong tập sách này, độc giả có thể tiếp cận tư tưởng Rahner một cách dễ hiểu hơn. Đó là một phần nhờ bản lãnh của tác giả, và nghệ thuật chuyển ngữ của dịch giả. Nguyên ngữ vốn là tiếng Trung (人與神會晤：拉內的神學人觀 / Nhân dữ Thần Hội Ngộ: La Nội đích Thần Học Nhân Quan, nhưng với lối văn trong sáng, với năng lực diễn giải những vấn đề phức tạp, trừu tượng, rắc rối một cách dễ hiểu và nằm trong nguồn mạch của tư tưởng Đông phương, tác giả đã tương đối thành công trong việc giúp độc giả dễ dàng tiếp cận tư tưởng của Rahner. Và điều này thấy rõ hơn trong ngôn ngữ Việt, tiếng “mẹ đẻ” của tác giả. Đàng khác, không chỉ gần gũi với trường phái siêu nghiệm (với những triết gia Công giáo nổi danh khác như J. Maréchal, J.B. Lotze, B. Lonergan, E. Coreth, O. Muck…), ông chính là sản phẩm của trường phái này. Là học trò của Rahner và Otto Muck, Vũ Kim Chính sử dụng phương pháp siêu nghiệm (trancendental method) để dung hợp triết học truyền thống Công giáo với những nền triết học của Kant, Hegel, Marx, Wittgenstein, v.v., và để suy tư nền triết học và thần học Việt.
Nhân Thần Hội Nhập – Quan Điểm Thần Học của Karl Rahner là một tập sách sâu sắc, giá trị, không chỉ để hiểu nhà đại thần học Rahner, mà còn nói lên ý hướng đi tìm một co đường cho nền thần học Việt của tác giả Vũ Kim Chính. Triết – Tạp chí Triết học và Tư tưởng xin trân trọng giới thiệu cho giới tư tưởng, triết học, thần học và tôn giáo Việt.
Ban Biên Tập Triết – Triết Học và Tư Tưởng
